Muzeum Narodowe w Kielcach
Co to jest?
Muzeoterapia odnosi się do szeroko rozumianej arteterapii, która – dzięki właściwościom procesu twórczego – ma moc uzdrawiającą. Terminem tym określa się współczesną rolę muzeów – ich terapeutyczne oddziaływanie na odbiorców zmagających się z rozmaitymi dolegliwościami cywilizacyjnymi.
Muzeoterapia może stanowić zachętę dla muzealników z muzeów całej Europy, a nawet świata, do wykorzystania swoich doświadczeń w tym zakresie. Ogólnopolska konferencja naukowa „Muzeoterapia – wyjście z trudnych emocji” (dostępna online), która została podzielona na dwa dni z kilkoma wykładami dotyczącymi doświadczeń sztuki i natury jako aktywności wzmacniającej osoby w różnych kryzysach psychicznych; drugi dzień skupiał się na muzeoterapii jako pomocy w zaburzeniach emocjonalnych.
Dlaczego jest to ważne/W jaki sposób może pomóc profesjonalistom z sektora kultury?
Ponieważ nowe role muzeów XXI wieku wykraczają daleko poza dotychczasowe pola aktywności instytucji kultury w społeczeństwie, w ich działalności dokonuje się przemiana. Jest ona ukierunkowana na wykorzystanie emocjonalnego potencjału muzealnych kolekcji, narracji, przestrzeni i wystaw do terapeutycznego oddziaływania na odbiorców zmagających się z dolegliwościami cywilizacyjnymi, we współpracy ze środowiskiem psychologów, psychoterapeutów, edukatorów, lekarzy i muzealników. Wspomniana konferencja jest doskonałym przykładem działań promujących zalety takiego podejścia do przestrzeni muzealnej.
Nazwa organizacji/osoby fizycznej
Gdzie (państwo/region)
Rodzaj instytucji
Wystawa stała lub czasowa/projekt
Data
Fizyczny/cyfrowy
Grupa docelowa
Osoby zainteresowane tym, w jaki sposób kontakt ze sztuką lub eksponatami muzealnymi może pomóc w konfrontacji z trudnymi emocjami i radzeniu sobie z nimi (np. osoby z doświadczeniem uchodźczym, cierpiące na demencję).
Urządzenia/funkcje włączające
Dostępna transmisja online
Współpraca/partnerzy
Prelegenci (poza pracownikami muzeum): m.in.
- Paulina Broniewska – historyczka sztuki, edukatorka w Dziale Edukacji Muzeum Narodowego w Poznaniu
- Dorota Folga-Januszewska – historyczka sztuki, muzealniczka, krytyczka
- Magdalena Gawrońska – kierownik Działu Edukacji Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka, koordynatorka ds. dostępności
- Justyna Rutkowska – psychoterapeutka, psycholożka, trenerka
- Olga Michalik – muzealnik, historyk sztuki, animator kultury. W latach 2011-2023 realizowała autorski projekt Muzeum Dostępne w Muzeum Łazienki Królewskie, w ramach którego organizowała cykliczne warsztaty „Poza kadrem” dla osób w kryzysie psychicznym
Finansowanie
Finansowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Możliwość powielania/adaptacji
Muzeoterapia pokazuje, że różne inne dziedziny kultury mogą korzystać z ich działań terapeutycznych (np. poprzez teatr, film, sztukę uliczną).
Strona internetowa
Zdjęcia/filmy ilustrujące dobrą praktykę
- https://www.youtube.com/watch?v=-OQewyDkxyw
- https://www.youtube.com/watch?v=LuoSm8BBsZA
- https://mnki.pl/pl/dla_zwiedzajacych/galeria_zdjec/pokaz/774,v_ogolnopolska_konferencja_naukowa_muzeoterapia__dzien_i,1
- https://mnki.pl/pl/dla_zwiedzajacych/galeria_zdjec/pokaz/775,v_ogolnopolska_konferencja_naukowa_muzeoterapia__dzien_ii,1
Rezultaty/wpływ
O działaniach muzeum w zakresie muzykoterapii i organizowanych przez muzeum konferencjach na ten temat można przeczytać w: Robert Kotowski, Muzeum jako przestrzeń zdrowia i dobrostanu, „Muzealnictwo” 2023, nr 64, s. 119-125 (artykuł dostępny w języku angielskim).
https://bibliotekanauki.pl/articles/27725213.pdf
Opinie
„Przede wszystkim chciałbym podkreślić, że nie chodzi o to, by zamiast do lekarza pójść do muzeum i już być zdrowym. Muzeoterapia nie jest autonomiczną formą leczenia, ale jego uzupełnieniem. Można ją rozpatrywać na różnych poziomach. Jedną z nich jest wykorzystywanie wizyt w muzeach przez psychoterapeutów i lekarzy”.
pionier muzeoterapii w Polsce, prof. Robert Kotowski