Wystawa: Pyskowice – Miasto. E-publikacja dostępna online. Miejski Ośrodek Kultury i Sztuki – Pyskowice – Poland

Wystawa stała „Pyskowice Miasto” w Centrum Wystawienniczym MOKiS w Pyskowicach prezentuje bogatą historię powojennego rozwoju miasta oraz znaczenie pyskowickiego węzła kolejowego w latach 1945 – 2005. Ekspozycja została stworzona w oparciu o unikalne materiały archiwalne, dokumenty, fotografie i pamiątki prywatne, pozyskane dzięki współpracy z mieszkańcami i lokalnymi instytucjami.

Pod hasłem „O tym, jakie były i mogły być – miasto, stacja, historia” wystawa wnikliwie dokumentuje odbudowę rynku, rozwój urbanistyczny miasta oraz projekty dużych osiedli mieszkaniowych. Szczególne miejsce poświęcono historii stacji kolejowej „Pyskowice Miasto” oraz ambitnemu projektowi budowy „Śląskiego Metra”.

Ekspozycja obejmuje między innymi archiwalne fotografie z okresu powojennej rozbudowy miasta, dokumentację planów urbanistycznych z lat 60. i 70., oryginalne tablice informacyjne i szyldy peronowe, zegary oraz wyposażenie kolejowe dawnej stacji, mundury pracowników kolei, tablice miejscowe i oznaczenia infrastruktury kolejowej. Wystawę uzupełnia miniatura rzeźby Stanisława Hochuła, której historia została odkryta dzięki staraniom Julii i Jarosława Słomskich.

Projekt „Stacja Pyskowice • Kolej Aglomeracyjna i Muzealna GOP”, powstały w 2015 roku, stanowi największą ogólnodostępną bazę danych o historii Pyskowic, lokalnego węzła kolejowego i rozwoju kolei aglomeracyjnej oraz muzealnej na Górnym Śląsku.

Projekt e-pub miał umożliwić dostęp online do wystawy, zapewniając osobom z trudnościami w uczeniu się i ograniczeniami ruchowymi (także brakiem możliwości fizycznego zwiedzenia wystawy) możliwość zapoznania się z ekspozycją w przystępnej formie. Publikacja miała także służyć jako uzupełnienie doświadczenia zwiedzania dla osób korzystających z audio guide’a.

• zwiększenie dostępności treści wystawy dla szerokiej publiczności;
• ułatwienie odbioru informacji osobom z trudnościami w uczeniu się;
• zapewnienie spójnej narracji wizualnej i tekstowej;
• wykorzystanie opracowanego materiału audio w formie interaktywnych elementów e-pub;
• promocja lokalnej historii i dziedzictwa kolejowego w nowoczesnej, cyfrowej formie.

E-publikacja została opracowana przez zespół Fundację ARTeria w ścisłej współpracy z pracownikami MOKIS i Stacją Pyskowice, którzy dostarczyli wszystkie niezbędne informacje, materiały, itp. A także uczestniczyli w procesie korekty. Została przygotowana i przeprowadzona specjalna sesja fotograficzna na potrzeby przygotowania narzędzia.

W zespole Fundacji ARTeria pracują osoby specjalizujące się m.in. w projektowaniu wystaw i doświadczeń związanych z ekspozycjami sztuki lub historycznymi, projektowaniu graficznym, komponowaniu i aranżowaniu muzyki, w tym doborze muzyki podkładowej a także specjaliści IT w tym od przygotowywania publikacji w formatach e-pub i innych.

ARTeria ma duże doświadczenie:

• w przygotowaniu materiałów edukacyjnych;
• w tworzeniu materiałów cyfrowych dostępnych, zapewnieniu integracji różnych cyfrowych formatów audio oraz znajomość zasad inkluzywności.

Partnerzy mogli zapewnić profesjonalną integrację materiału wizualnego z narzędziami cyfrowymi, z zachowaniem zasad dostępności i czytelności treści.

E-pub został opracowany jako cyfrowa poglądowa wersja wystawy, dostępna online, z podziałem na sekcje odpowiadające poszczególnym gablotom i obiektom. Wybrane eksponaty są przedstawione szczegółowiej (zdjęcia), natomiast całość wystawy w opisie ma charakter skrótowy – co wynika z planowanej objętości oraz specyfiki grupy docelowej. Zawiera fotografie, plany urbanistyczne, opisy obiektów oraz wybrane fragmenty nagrań audio przygotowanych wcześniej.

• format e-pub kompatybilny z tabletami, smartfonami i czytnikami e-booków;
• integracja fragmentów nagrań audio;
• opcje powiększania tekstu i zmiany kontrastu dla osób z trudnościami wzrokowymi (na urządzeniu);
• możliwość nawigacji w formie łatwej do przyswojenia.

E-pub opiera się na istniejących materiałach wystawowych, zdjęciach, planach urbanistycznych i dokumentach archiwalnych, a także na wcześniej przygotowanym scenariuszu audio guide’a. Została przygotowana i zrealizowana specjalna sesja fotograficzna dla potrzeb opracowania tego narzędzia. Narzędzie jest dostępne w trzech wersjach językowych: polskiej, angielskiej i niemieckiej.

• konieczność dostosowania treści do wymagań e-pub i zapewnienia pełnej dostępności;
• synchronizacja treści wizualnych z fragmentami nagrań audio;
• uproszczenie niektórych opisów, aby były zrozumiałe dla osób z trudnościami w uczeniu się.

• segmentacja treści w krótkie rozdziały odpowiadające poszczególnym gablotom;
• włączenie fragmentów audio w formie przycisków interaktywnych;
• zastosowanie czytelnej typografii, dużych ilustracji i przyjaznego interfejsu;
• testy użytkowników w grupie osób z trudnościami w uczeniu się i dostępnością sensoryczną.

Odbiór e-pub był bardzo pozytywny. Testerzy docenili prostotę nawigacji, czytelność materiałów oraz możliwość odsłuchu fragmentów audio. Publikacja umożliwiła osobom z trudnościami w uczeniu się samodzielne poznawanie historii miasta i wystawy nawet bez wizyty w Centrum Wystawienniczym.

E-pub znacząco zwiększył dostępność wystawy i może służyć jako cenne uzupełnienie tradycyjnego zwiedzania (poleca się wdrażanie cyfrowych wersji wystaw, szczególnie przy ekspozycjach edukacyjnych, historycznych i dla osób z trudnościami w uczeniu się). Należy unikać nadmiernie skomplikowanych interfejsów oraz zbyt długich bloków tekstu.

Wykorzystanie istniejących nagrań audio z audio guide’a okazały się bardzo efektywne. Partnerzy zapewnili profesjonalne wsparcie merytoryczne. Projekt udowodnił, że integracja publikacji cyfrowej z materiałami audio może znacznie wzbogacić doświadczenie zwiedzania i uczynić wystawę bardziej dostępną dla szerokiego grona odbiorców.